Peil in de plassen

01.06.2019 | In de categorie Bodemdaling, Peilbesluit

De huidige lage waterstand in de Reeuwijkse Plassen en sloten kan leiden tot extra inklinken van uw percelen. Om dit tegen te gaan helpt ’t als u het grondwaterpeil onder uw percelen op peil houdt.
Sproei daarom, zolang het niet goed regent, dagelijks uw tuin. Liefst met een pomp met water uit plas of sloot. Wacht niet tot uw gras gele plekken krijgt, maar sproei nu en vooral in de buurt van bomen.

Peil in de Plassen en de rol van Rijnland

Logo van de waterbeheerder

In het kader van het z.g. Nieuwe Peilbesluit is afgelopen woensdag de Klankbordgroep Monitoring Peilbesluit 2017 Reeuwijkse Plassen weer bij elkaar geweest.

Hoe zat het ook weer?

Onder het oude Peilbesluit, moest Rijnland het Peil op de Reeuwijkse Plassen en in de Sloten van Reeuwijk Brug steeds op – 2,24 NAP houden. Omdat dit best een opgave is mocht ze hier 4 centimeter naar boven en onder vanaf wijken.
Onder het Nieuwe Peilbesluit mag Rijnland in de zomer periode het peil laten fluctueren tussen – 2,29 en – 2,21 NAP.

Als het dus in de zomer veel regent, kan het zijn dat het peil stijgt naar – 2,21 NAP. Rijnland hoeft dan alleen maar te pompen tot het peil weer gezakt is tot – 2,22 NAP.
Voordeel voor Rijnland is, dat zij hierdoor minder veel water hoeft uit te malen.

Omgekeerd geldt ook, dat Rijnland als door verdamping het peil daalt, zij pas gebiedsvreemd water hoeft in te laten als het peil is gezakt naar – 2,29 NAP. Zij hoeft dan maar een beetje water in te laten totdat het peil op – 2,28 NAP staat.
Ook dit is in het voordeel van Rijnland omdat minder gebiedsvreemd water er voor zorgt, dat het Plaswater mogelijk minder vervuild raakt. Maar het water staat er wel langer door op z’n laagste niveau.

Sturen op uiterste grenzen: Extra Risico

U begrijpt, dat bij het sturen op deze uiterste grenzen het erop aankomt, dat op het moment dat het nodig is Rijnland dan ook voldoende kan pompen, of water inlaten.
In de aanloop naar de vaststelling van dat nieuwe Peilbesluit hadden wij echter ontdekt, dat er van alles mis is met in ieder geval de maalcapaciteit. Gemalen bleken verouderd, slecht onderhouden en in ieder geval nog maar op minder dan 60% van hun oorspronkelijke capaciteit te kunnen malen.
Eén van de voorwaarden die gesteld werd bij het door de Verenigde Vergadering van ingelanden vaststellen van dat Nieuwe Peilbesluit was dan ook, dat die maalcapaciteit zo snel mogelijk op orde zou worden gebracht. Zowel in capaciteit, als in technische staat.
Daar heeft Rijnland zich niet aan gehouden.

Calamiteit

Noodpomp voorziening Burgvlietkade, Foto Cor van Diest

Bij een stevige regenbui in november 2018 toen het Burgvlietkade gemaal, bij de Driewegsluis in de Breevaart even op volle kracht ( wat dan nog maar zowat de halve oorspronkelijke capaciteit van dat gemaal was ) moest draaien, bleek de verouderde pomp dit niet meer aan te kunnen, staakte dienst en bleek onherstelbaar kapot.
Natuurlijk heeft Rijnland er noodpompen neergezet, maar die hebben nog minder capaciteit.

Om de kans op wateroverlast zo klein mogelijk te houden, koos Rijnland er de hele afgelopen winter voor om het peil in plassen en sloten zo laag mogelijk te houden, om zo een extra veiligheidsmarge te creëren. Maar dit is wel in strijd met het Peilbesluit!

Goed Peilbeheer cruciaal voor het Reeuwijkse Plassengebied

Gemaal Burgvlietkade, Foto Jos van der Horst

Wij hebben zomer 2017 Rijnland al gewaarschuwd.
In een bijeenkomst ten kantore van Rijnland wezen wij als enige Watereigenaren vereniging al op de deplorabele staat van de gemalen. Wij stelden toen zelfs al expliciet, dat Rijnland niet in staat zou zijn het Peil in het Reeuwijkse Plassen gebied op een ordentelijke wijze te handhaven. Natuurlijk Chapeau, dat het Rijnland in de droge zomer van 2018 lukte om, zij het zo nu en dan met enkele centimeters Peil onderschrijding, onze Plassen niet droog te laten vallen. Dat doet niets af aan de constatering, dat Rijnland, zoals wij voorspelden, niet bij machte is het Peil goed te handhaven.

Sensor buis Nieuwerbroeksedijkbrug. Foto Cor van Diest

Wat kunt u hier zelf verder mee?

  • Steunt u VWR op dit dossier door dit verhaal aan anderen te vertellen en probeer hen lid te laten worden van onze vereniging. Hoe meer leden wij hebben hoe meer gewicht wij bij Rijnland in de schaal leggen.
  • Maak bij deze lage Plaswaterstand uw percelen, zolang het zo droog blijft, elke dag na zessen goed nat !
    Sproei, zolang het niet goed regent, liefst met een pomp met water uit plas of sloot.
    Wacht dus niet tot uw gras gele plekken krijgt, maar sproei nu.
    Hou op die manier uw grondwaterpeil op peil, vooral in de buurt van bomen..

Wat voor pomp hebt u dan nodig?

Dit is afhankelijk van uw perceelgrootte.
Om per m2 1 cm grondwaterpeil ophoging te bewerkstelligen heeft u so wie so al 100 liter nodig, maar omdat in het bovenliggende grondpakket het water blijft hangen is een vuistregel factor 1,5, dus 150 liter.
Bedenk daarbij, dat vooral in het midden, dus > 5 meter vanaf de oever, het grondwater zomaar tot wel 0,8 meter kan zakken. Het grondpakket daarboven wordt dan extra gevoelig voor inklink.

messing druk-zuigkoppeling met nastelbare slangtule

Per 100 m2 perceeloppervlak hebt u zo al 1.500 = 1,5 m3 per uur nodig.
Hou er dan vervolgens rekening mee, dat elke dag afhankelijk van temperatuur, zon en wind weer een deel van het opgebrachte water verdampt.
Om ervoor te zorgen, dat niet op een klein stukje de zaak tijdelijk blank komt te staan is goed in één keer een groter oppervlak met een draaisproeier te bewateren, zodat het water voldoende tijd heeft om weg te zakken.
Dit betekent, als u niet steeds de sproeier wilt verzetten, dat het handzaam is in één keer een groter oppervlak te besproeien. Dat vereist dan een krachtiger pomp, met dito dikkere slangen, koppelstukken met dezelfde diameter en sproeier.

Om een oppervlak van 300 m2 te besproeien, hebt u dan een pomp met een capaciteit van 4,5 m3 per uur nodig. Gebruikt u een pomp met de halve capaciteit, dan moet u twee keer zo lang het zelfde stuk besproeien. Dit kost dan circa 2 kWh aan stroom zeg € 0,40. Ter vergelijk doet u het met Oasen kraanwater dan kost dit € 5,23 + circa € 4,50 aan extra te betalen rioolheffingsbelasting, totaal dus € 9,73 voor 4,5m3 water en komt er maar 0,5 m3 per uur uit de kraan.
Een kwalitatief goede pomp gaat zeker tien jaar mee. Investeren in zo’n pomp helpt, alleen al omdat leidingwaterbedrijven steeds vaker verbieden hun drinkwater voor sproeidoeleinden te gebruiken.

De komende tijd zullen wij u op dit vlak meer informatie geven.